به گزارش صنعت ساختمان، سال و افزایش دما در بسیاری از استانها،کارخانهها بیش از گذشته با چالش کنترل دمای محیط کار روبهرو شدهاند. در برخی شهرکهای صنعتی، دمای سالنهای تولید در ساعات اوج به بیش از ۴۰ درجه سانتیگراد میرسد؛ شرایطی که هم برای نیروی انسانی و هم برای ماشینآلات خطرناک است.
در این میان، شرکت هوای پاک آماج تأکید می کند استفاده از هواکش های صنعتی و اگزاست فن های مناسب می تواند نقش مهمی در کاهش گرما و حفظ شرایط ایمن برای ادامه تولید داشته باشد. مدیران صنعتی نیز معتقدند بدون تهویه مکانیکی کارآمد، ادامه فعالیت برخی خطوط تولید عملاً ممکن نیست.
هواکش صنعتی و اگزاست فن؛ خط مقدم مقابله با گرمای سالن های تولید
در حالی که برخی واحدهای صنعتی همچنان تنها به کولرهای آبی و گازی متکی هستند، بسیاری از کارشناسان تأکید می کنند که هواکش های صنعتی و اگزاست فن ها،ستون اصلی سیستم تهویه کارخانه در تابستان هستند؛ چرا که وظیفه اصلی آن ها خارج کردن هوای گرم،آلوده و راکد و جایگزینی آن با هوای تازه است.
اگزاست فن ها با ایجاد جریان هوای هدفمند، بهویژه در نقاطی که گرمای موضعی یا تولید بخار وجود دارد، از انباشت گرما در سالن جلوگیری می کنند.به بیان ساده،اگر کولر را به عنوان منبع تولید هوای خنک در نظر بگیریم،فن ها عامل گردش،تخلیه و توزیع صحیح هوا در محیط هستند.
کدام انواع هواکش صنعتی برای گرمای تابستان مؤثرترند؟
با توجه به تنوع بالای هواکش ها در بازار،انتخاب مدل مناسب برای مدیران کارخانه ها ساده نیست.با این حال،چهار گروه اصلی از فنها بیشترین کارایی را در تابستان دارند:
۱. هواکش های آکسیال صنعتی
هواکش های آکسیال(محوری)از متداول ترین تجهیزات تهویه در سولهها هستند.این فنها،هوا را بهصورت مستقیم در راستای محور خود جابجا میکنند و برای سالنهای بزرگ،انبارها،مرغداریها و کارخانههای تولیدی گزینهای رایجاند.
ویژگی ها و مزایا:
- توانایی جابجایی حجم زیاد هوا در مدت زمان کوتاه
- مصرف انرژی نسبتاً پایین نسبت به ظرفیت هوادهی
- نصب ساده روی دیوار،پنجره یا بدنه سوله
- مناسب برای ایجاد جریان عمومی هوا در سالن
در تابستان،استفاده از چند هواکش آکسیال در دیوارهای مقابل هم یا در ترکیب با ورودی های هوای تازه، میتواند به طور محسوسی احساس گرما را کاهش دهد.البته این فن ها برای محیط هایی که نیاز به فشار بالای هوا یا کانال کشی طولانی دارند، انتخاب ایدهآلی نیستند.
۲. فن های سانتریفیوژ
فن های سانتریفیوژ (گریز از مرکز) بیشتر در مکان هایی استفاده می شوند که علاوه بر گرما،آلودگی،بخار،دود یا غبار نیز وجود دارد یا نیاز به کانالکشی و فشار استاتیک بالا است.
کاربردها در تابستان:
- تخلیه هوای داغ از نزدیکی کورهها و دستگاههای حرارتی
- مکش و انتقال هوای گرم از طریق کانال به خارج از سالن
- استفاده در سیستمهای موضعی برای بازوهای مکنده (hoods) بر روی خطوط تولید
مزیت اصلی این فن ها توانایی آن ها در غلبه بر مقاومت کانال ها و فیلترها است؛ موضوعی که در سیستمهای مرکزی تهویه اهمیت زیادی دارد.در بسیاری از کارخانه ها، ترکیب فن سانتریفیوژ برای تخلیه موضعی و فن آکسیال برای گردش کلی،بهترین نتیجه را در تابستان ارائه می دهد.
۳. اگزاست فن های سقفی
یکی از پدیده های رایج در سوله های بلند،تجمع لایهای از هوای بسیار گرم در زیر سقف است.در نبود سیستم تخلیه مناسب،این هوای داغ به تدریج به نواحی پایین تر منتقل شده و دمای کلی سالن را بالا میبرد.
اینجاست که اگزاست فن های سقفی (Roof Exhaust Fan) اهمیت پیدا می کنند. این فنها روی سقف یا نزدیکی تاج سوله نصب می شوند و هوای گرم جمعشده در بالا را مستقیماً به خارج هدایت میکنند.
به گفته برخی فعالان حوزه تهویه، نصب اصولی اگزاست فن سقفی در یک سوله بلند، می تواند دمای محیط کاری را بین ۵ تا ۸ درجه سانتیگراد کاهش دهد؛ البته به شرطی که در کنار آن، ورودی هوای کافی در پایین سوله نیز تعبیه شده باشد.
۴. هواکش های جتی
در برخی خطوط تولید،مشکل اصلی،گرمای عمومی سالن نیست،بلکه چند نقطه بحرانی با دمای بسیار بالا در کنار دستگاه های خاص است.در این شرایط، استفاده از هواکش های جتی(Jet Fan) میتواند برای ایجاد جریان هوای قدرتمند و جهت دار روی فرد یا دستگاه راهگشا باشد.
این نوع فن ها در تابستان بهویژه در موارد زیر کاربرد دارند:
- کارگاه هایی که کولر و تهویه عمومی ضعیف است
- محیط هایی که امکان کانال کشی گسترده وجود ندارد
- خطوطی که اپراتور مجبور است کنار دستگاه داغ بهصورت ثابت کار کند
معیارهای کلیدی در انتخاب هواکش مناسب برای تابستان
کارشناسان تأسیسات صنعتی تأکید میکنند که انتخاب هواکش صرفاً براساس قیمت یا ظاهر دستگاه،یکی از اشتباهات رایج است.برای عملکرد مؤثر در گرمای تابستان،چند شاخص فنی باید بهدقت بررسی شود:
۱. تناسب دبی هوا با حجم سالن
هر سالن صنعتی، بر اساس حجم فضا، میزان گرمای تولیدی و نوع فعالیت، به یک میزان مشخص از تعویض هوای ساعتی (ACH) نیاز دارد. به عنوان مثال، سالنهای با دستگاههای گرم، به تعویض هوای بیشتری نسبت به انبارهای معمولی نیاز دارند. اگر مجموع دبی هواکش ها کمتر از نیاز واقعی باشد، اثر تهویه در تابستان بسیار محدود خواهد بود.
۲. فشار استاتیک و وجود کانالکشی
در واحدهایی که از کانال برای انتقال هوا استفاده میشود یا مسیر حرکت هوا طولانی و پیچیده است،باید از فنهای مناسب با فشار استاتیک کافی (معمولاً سانتریفیوژ) استفاده شود. انتخاب فن ضعیف در این موارد، باعث میشود هوا در کانال «گیر کند» و به خروج مناسب نرسد.
۳. کیفیت موتور و تحمل دمایی
موتور هواکش در تابستان در سخت ترین شرایط خود کار می کند. بنابراین استفاده از موتورهایی با:
- کلاس حرارتی مناسب (معمولاً F یا بالاتر)
- یاتاقان های مقاوم در برابر گرما
- سیمپیچ استاندارد و عایق بندی مناسب
ضروری است. استفاده از موتورهای بیکیفیت،گرچه در ابتدا هزینه خرید را کاهش می دهد،اما در میانه تابستان با سوختن مکرر موتور و توقف تولید،هزینه های بسیار بیشتری به واحد تحمیل میکند.
۴. جنس بدنه و پروانه
در محیطهای گرم و گاهی خورنده،انتخاب متریال مناسب برای هواکش اهمیت زیادی دارد.بدنه گالوانیزه یا فولادی مقاوم،پروانه فلزی یا کامپوزیتی مهندسی شده و بالانس شده،علاوه بر افزایش عمر دستگاه،لرزش و صدای مزاحم را کاهش می دهد.
اشتباهات رایج واحدهای صنعتی در مواجهه با گرمای تابستان
کارشناسان تأسیسات صنعتی سه اشتباه اصلی را در واحدهای تولیدی تکرار شونده میدانند:
- خرید هواکش صرفاً بر اساس قیمت و نه مشخصات فنی
- نصب فن بدون محاسبه تعویض هوای مورد نیاز و بدون طرح تهویه
- بی توجهی به نگهداری دورهای،سرویس موتور و نظافت مسیر هوا
این اشتباهات باعث می شود حتی سرمایهگذاری قابل توجه در خرید تجهیزات تهویه، در عمل نتیجه مطلوبی در کاهش دما نداشته باشد.
جمع بندی
با شدت گرفتن موج های گرمای تابستان و افزایش فشار بر شبکه برق و واحدهای تولیدی،به نظر میرسد که به روزرسانی سیستمهای تهویه و استفاده از هواکش های صنعتی و اگزاست فن های استاندارد،دیگر یک گزینه لوکس نیست؛ بلکه شرط تداوم تولید، حفظ سلامت کارکنان و جلوگیری از استهلاک زودهنگام ماشینآلات است.
کارشناسان تأکید می کنند که با یک طراحی اصولی و انتخاب درست نوع و تعداد هواکش ها،میتوان دمای سالن های تولید را چند درجه کاهش داد، بهرهوری نیروی انسانی را بالا برد و ریسک خرابی تجهیزات را در گرمترین روزهای سال به حداقل رساند.
برای کسب اطلاعات بیشتر درباره راهکارهای شرکت هوای پاک آماج و دریافت مشاوره تخصصی،میتوانید به وبسایت رسمی این شرکت به آدرس(https://www.tahvieamaj.com) مراجعه کرده یا با شماره تلفن ۰۹۱۲۶۸۵۳۱۸۳ تماس حاصل فرمایید.
