به گزارش صنعت ساختمان، استیل و پیچ گالوانیزه مردد هستید، پاسخ کوتاه این است: برای محیطهای معمولی، سازههای ساختمانی و پروژههایی که هزینه اهمیت زیادی دارد، پیچ گالوانیزه معمولاً انتخاب اقتصادیتری است؛ اما در محیطهای مرطوب، خورنده، ساحلی یا مکانهایی که دوام طولانی اهمیت بیشتری دارد، پیچ استیل گزینه مناسبتری خواهد بود. البته نوع استیل و نوع پوشش گالوانیزه نیز در این انتخاب بسیار مهم است؛ برای مثال، مقاومت پیچ استیل A۴ یا ۳۱۶ در محیطهای شور با یک پیچ استیل معمولی A۲ یکسان نیست. بنابراین در مقایسه پیچ استیل با گالوانیزه تنها ظاهر یا قیمت را نباید در نظر گرفت و باید شرایط واقعی محل نصب را بررسی کرد.
|
معیار مقایسه |
پیچ استیل |
پیچ گالوانیزه |
|
جنس اصلی |
فولاد زنگنزن |
معمولاً فولاد کربنی با پوشش روی |
|
مقاومت در برابر زنگزدگی |
بالا و وابسته به گرید استیل |
وابسته به ضخامت و نوع پوشش |
|
مناسب محیط مرطوب |
بسیار مناسب |
مناسب، بهخصوص نوع گالوانیزه گرم |
|
مناسب محیط ساحلی |
A۴/۳۱۶ انتخاب مناسبتری است |
معمولاً محدودتر از استیل مناسب دریایی |
|
مقاومت مکانیکی |
وابسته به گرید و کلاس مقاومتی |
وابسته به کلاس فولاد پایه |
|
قیمت |
معمولاً بالاتر |
معمولاً اقتصادیتر |
|
ظاهر |
براق، تمیز و مناسب کارهای نمایان |
نقرهای تا خاکستری |
|
آسیب سطحی |
مقاومت خوردگی فقط به یک پوشش خارجی وابسته نیست |
آسیب شدید پوشش میتواند عمر حفاظت را کاهش دهد |
|
کاربرد رایج |
صنایع غذایی، مرطوب، معماری، دریایی و تجهیزات حساس |
ساختمان، سازه فلزی، فضای باز و پروژههای عمومی |
تفاوت اصلی پیچ استیل و پیچ گالوانیزه چیست؟
مهمترین تفاوت این دو محصول در روش مقابله با خوردگی است. پیچ استیل از فولاد زنگنزن ساخته میشود و ترکیب آلیاژی آن عامل اصلی مقاومت در برابر خوردگی است. در مقابل، پیچ گالوانیزه معمولاً از فولاد کربنی یا آلیاژی ساخته شده و سطح آن با فلز روی پوشیده میشود. پس نباید تصور کرد که «پیچ استیل همان پیچ فولادی با یک پوشش بهتر است». ساختار این دو محصول از پایه متفاوت است.
پیچ استیل چیست و چه ویژگیهایی دارد؟
پیچ استیل از فولاد زنگنزن ساخته میشود. در بازار پیچ و مهره، دو گروه پرکاربرد A۲ و A۴ هستند که در استاندارد ISO ۳۵۰۶ برای اتصالات استنلس تعریف شدهاند. ISO ۳۵۰۶-۱ مشخصات مکانیکی و فیزیکی پیچها، استادبولتها و اتصالات رزوهدار استنلس مقاوم به خوردگی را پوشش میدهد.
- استیل A۲ برای بسیاری از محیطهای معمولی، مرطوب و کاربردهای عمومی مناسب است.
- استیل A۴ دارای مولیبدن است و مقاومت بهتری در برابر خوردگی حفرهای ناشی از محیطهای دارای کلراید دارد.
- در محیطهای ساحلی، مجاورت آب شور، استخرها و برخی محیطهای صنعتی، معمولاً انتخاب گرید مناسب اهمیت بسیار بیشتری از صرفاً خرید محصولی با عنوان استیل دارد.
نکته مهم این است که عبارت «استیل ضدزنگ» به معنی مقاومت مطلق در برابر هر نوع خوردگی نیست. شرایط محیطی، نوع آلیاژ، وجود نمک یا مواد شیمیایی و حتی نحوه طراحی اتصال روی عملکرد آن تأثیر دارند.
پیچ گالوانیزه چیست؟
پیچ گالوانیزه معمولاً یک پیچ فولادی است که سطح آن با روی پوشانده شده تا تماس مستقیم فولاد با عوامل خورنده کاهش پیدا کند. اما هنگام خرید پیچ و مهره از تفت پیچ گالوانیزه باید یک نکته بسیار مهم را در نظر گرفت: همه پیچهای گالوانیزه عملکرد یکسانی ندارند.
گالوانیزه گرم
در گالوانیزه گرم، قطعه در فرآیندی با روی مذاب پوشش داده میشود و لایه نسبتاً ضخیم و مقاومی روی سطح آن ایجاد میشود. این نوع پوشش برای بسیاری از کاربردهای فضای باز و صنعتی استفاده میشود.ضخامت و مقدار روی موجود روی سطح ارتباط مستقیمی با مدت حفاظت قطعه دارد و گالوانیزه گرم معمولاً نسبت به بسیاری از روشهای پوششدهی روی، لایه ضخیمتر و بادوامتری ایجاد میکند.
گالوانیزه سرد یا آبکاری روی
در بازار گاهی پیچهای دارای پوشش نازک روی نیز با عنوان پیچ گالوانیزه عرضه میشوند. این محصولات میتوانند برای محیط داخلی یا شرایط کمخورنده مناسب باشند، اما نباید عملکرد آنها را با یک پیچ استاندارد یکسان فرض کرد.
مقایسه پیچ استیل با گالوانیزه از نظر مقاومت در برابر خوردگی
در بیشتر پروژهها، مقاومت در برابر خوردگی مهمترین دلیل مقایسه این دو محصول است. پیچ استیل مزیت مهمی دارد: مقاومت خوردگی آن تنها به یک لایه خارجی محدود نیست. به همین دلیل خراش سطحی معمولاً مانند از بین رفتن کامل یک پوشش محافظ رفتار نمیکند. در پیچ گالوانیزه، روی نقش محافظ فولاد را برعهده دارد. حتی در خراشهای کوچک، خاصیت فداشوندگی روی میتواند تا حدی از فولاد اطراف محافظت کند؛ اما با مصرف تدریجی پوشش یا ایجاد نواحی بزرگ بدون پوشش، احتمال خوردگی فولاد افزایش مییابد.
برای انتخاب عملی میتوان این قاعده را در نظر گرفت:
- محیط داخلی خشک: معمولاً نیازی به پرداخت هزینه زیاد برای مقاومت خوردگی بسیار بالا نیست.
- فضای باز معمولی: گالوانیزه گرم میتواند گزینه مناسبی باشد.
- محیط دائماً مرطوب: استیل یا گالوانیزه مناسب باید بر اساس شرایط پروژه بررسی شود.
- مناطق ساحلی و محیط دارای کلراید: استیل A۴/۳۱۶ معمولاً گزینه قابل اتکاتری نسبت به استیل A۲ است.
- محیط شیمیایی: نوع ماده شیمیایی باید قبل از انتخاب بررسی شود.
تفاوت قیمت پیچ استیل و گالوانیزه
در سایز و مشخصات مشابه، پیچهای استیل معمولاً قیمت اولیه بیشتری نسبت به بسیاری از پیچهای فولادی گالوانیزه دارند. همین موضوع باعث شده گالوانیزه در پروژههای ساختمانی و تیراژهای بالا بسیار پرکاربرد باشد.
بنابراین در خرید پروژهای سه هزینه را کنار هم بررسی کنید:
- قیمت اولیه پیچ و مهره
- عمر مورد انتظار اتصال
- هزینه دسترسی، تعمیر و تعویض در آینده
اگر تعویض پیچ بسیار سخت یا پرهزینه است، پرداخت هزینه بیشتر برای متریال مناسبتر میتواند منطقی باشد.
آیا میتوان پیچ استیل و قطعه گالوانیزه را با هم استفاده کرد؟
تماس دو فلز متفاوت در حضور رطوبت میتواند شرایط خوردگی گالوانیکی ایجاد کند. استاندارد ISO ۳۵۰۶ نیز هنگام استفاده از اتصال استنلس با قطعات غیر استنلس مانند فولاد گالوانیزه، بررسی استفاده از قطعات عایق را برای کاهش خطر خوردگی گالوانیکی توصیه میکند. بنابراین در پروژههای مرطوب، صرفاً جایگزین کردن یک پیچ گالوانیزه با پیچ استیل بدون بررسی جنس قطعات اطراف همیشه تصمیم درستی نیست.
اشتباهات رایج هنگام خرید پیچ استیل و گالوانیزه
قبل از خرید پیچ و مهره بهتر است از چند اشتباه رایج جلوگیری کنید:
- خرید پیچ فقط بر اساس ظاهر براق آن
- فرض اینکه هر پیچ استیل برای محیط دریایی مناسب است
- یکی دانستن گالوانیزه گرم با آبکاری نازک روی
- توجه نکردن به کلاس مقاومتی پیچ
- استفاده از پیچ، مهره و واشر نامتناسب
- ترکیب بدون بررسی فلزات متفاوت در محیط مرطوب
- انتخاب محصول فقط بر اساس ارزانترین قیمت
- مشخص نکردن استاندارد، قطر و طول پیچ
در سفارشهای صنعتی بهتر است علاوه بر سایز، جنس، گرید، کلاس مقاومتی، استاندارد تولید و نوع پوشش نیز مشخص شود.
هنگام خرید پیچ استیل یا گالوانیزه چه اطلاعاتی بدهیم؟
برای اینکه فروشنده بتواند پیچ مناسبتری پیشنهاد دهد، این اطلاعات را آماده داشته باشید:
نوع اتصال: سازهای، ماشینآلات، تجهیزات، نما یا کاربرد عمومی
محیط نصب: داخلی، فضای باز، مرطوب، ساحلی یا صنعتی
سایز: قطر و طول مورد نیاز
نوع رزوه: تمام رزوه یا نیم رزوه
بار واردشده: معمولی یا اتصال حساس سازهای
جنس موردنظر: استیل، فولادی یا گالوانیزه
نوع پوشش: در صورت نیاز گالوانیزه گرم یا پوشش مشخص پروژه
تعداد: خرید جزئی، عمده یا پروژهای
ارائه این اطلاعات هنگام خرید پیچ و مهره احتمال انتخاب اشتباه را بسیار کمتر میکند.
نتیجهگیری؛ پیچ استیل بهتر است یا پیچ گالوانیزه؟
در مقایسه پیچ استیل با گالوانیزه نمیتوان یکی را در تمام شرایط بهتر دانست. پیچ گالوانیزه، مخصوصاً نوع گالوانیزه گرم استاندارد، برای بسیاری از پروژههای ساختمانی، سازهای و فضای باز راهکاری اقتصادی و کاربردی است. در مقابل، پیچ استیل زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که رطوبت، مواد خورنده، شرایط بهداشتی یا نیاز به عمر طولانیتر اتصال مطرح باشد.
در نهایت انتخاب صحیح باید بر اساس شرایط محیطی + مقاومت مکانیکی موردنیاز + گرید و استاندارد پیچ + هزینه نگهداری انجام شود، نه فقط قیمت یا ظاهر محصول. اگر این چهار عامل از ابتدا مشخص باشند، انتخاب بین پیچ استیل و گالوانیزه هم سادهتر میشود و هم احتمال خرابی زودهنگام اتصال به حداقل میرسد.
