به گزارش صنعت ساختمان، برق شرایط فعالیت فعالین بخش خصوصی را در این حوزه حسابی سخت کرده و تمایل به سرمایه گذاری در این حوزه هر سال کم و کمتر می شود. نیروگاه داران می گویند که تولید با قیمت های فعلی صرفه اقتصادی نداشته و درآمدهایشان کفاف هزینه هایشان را نمی دهد.
فعالین این حوزه حالا خودش را به هر دری می زنند تا به نحوی از بار مالی تحمیلی به آنها بکاهند. اما تلاش برای کاهش هزینه های کار را به جایی رسانده که نیروگاه داران مدت زمان تعمیرات دوره ای خود را به تعویق می اندازند. این اقدام نه تنها باعث کاهش بهره وری نیروگاه ها شده بلکه تامین پایدار برق در شبکه را تهدید می کند.
علی نیکبخت رییس هیات مدیره انجمن نیروگاه های ایران (اصنا) در اینباره به بازار می گوید: بخش قابل توجهی از تعمیرات اساسی که به قطعات سرمایه ای مثل پره ها نیاز دارد، به دلیل شرایط حاکم بر کشور به طور کامل انجام نشده یا به عقب افتاده اند. متاسفانه امروز بسیاری از نیروگاهها تعمیرات اساسی مانند تعویض پرهها را به دلیل مقرونبهصرفه نبودن انجام نمیدهند چرا که درآمد لازم را با توجه به قیمت پایین خرید برق ندارند.
هزینه تعمیرات اساسی یک واحد گازی ۱۶۰ مگاواتی طی ۴ سال گذشته از نظر ریالی ۵ الی ۶ برابر شده در حالیکه درآمد نیروگاه ها به دلیل قیمت گذاری دستوری یک پنجم این مقدار هم رشد نکرده است
او با بیان اینکه یک هفتم تا یک هشتم ظرفیت نیروگاهی کشور به ناچار تعمیرات خود را عقب انداخته اند، تصریح کرد: هزینه تعمیرات قطعات نیروگاه های برق به دلیل عواملی همچون رشد نرخ ارز، افزایش هزینه های ناشی از جنگ روسیه و اوکراین طی ۴ سال گذشته رشد عجیبی را تجربه کرده است.
رییس هیات مدیره انجمن نیروگاه های کشور که معتقد است سیاستگذاری دولتها در اقتصاد برق طی یک دهه اخیر، توسعه این صنعت را به مخاطره انداخته است، گفت: هزینه تعمیرات اساسی یک واحد گازی ۱۶۰ مگاواتی طی ۴ سال گذشته از نظر ریالی ۵ الی ۶ برابر شده در حالیکه درآمد نیروگاه ها به دلیل قیمت گذاری دستوری یک پنجم این مقدار هم رشد نکرده است.
کاهش اطمینان تولید در شبکه برق
او با بیان اینکه نبود منابع کافی باعث شده که تعمیرات نیروگاه ها عقب بیافتد یا در یک سطح پایینی انجام شود، اظهار داشت: در چنین شرایطی ضریب در دسترس بودن و قابلیت اطمینان تولید در سیستم و شبکه کاهش یافته و این مساله ممکن است که در سال های آینده مشکل ساز شوند.
نیکبخت افزود: به توجه به عقب افتادگی هایی که در تعمیرات نیروگاهی اتفاق افتاده پیش بینی می شود که ظرفیت نامی تولید برق حتی به ۷۰ هزار مگاوات هم نرسد و ناترازی ها همانند سال های گذشته ادامه داشته باشد این در حالی است که طی یک سال گذشته ظرفیت قابل ملاحظه ای به ظرفیت تولید برق تجدید پذیرها افزوده شده است.
هر توربین گازی که در نیروگاه های ساده یا سیکل ترکیبی مورد استفاده قرار می گیرد باید بعد از ۳۰ الی ۳۳ هزار کارکرد مورد تعمیرات اساسی قرار بگیرند. به عبارت دیگر هر ۳ الی ۴ سال یک بار این قطعات نیازمند تعمیر هستند. اما این دوره زمانی اغلب عقب افتاده و نیروگاه ها هر ۵ سال یک بار توربین های خود را یک تعمیر اساسی می کنند
او با اشاره به این نکته که ۸۰ درصد ظرفیت تولید برق در کشور ما بر پایه نیروگاه های حرارتی بوده و این نیروگاه ها بار بزرگی را به دوش می کشند، افزود: نیروگاههای سیکل ترکیبی به دلیل استفاده از ترکیب گاز و بخار، نیازمند نگهداری ویژهای هستند. این نیروگاهها معمولاً به دلیل استفاده از بارهای متغیر و عملیات انعطافپذیر، با چالشهایی مانند خستگی حرارتی و خوردگی قطعات مواجه هستند.
رییس هیات مدیره انجمن نیروگاه های کشور ادامه داد: هر توربین گازی که در نیروگاه های ساده یا سیکل ترکیبی مورد استفاده قرار می گیرد باید بعد از ۳۰ الی ۳۳ هزار کارکرد مورد تعمیرات اساسی قرار بگیرند. به عبارت دیگر هر ۳ الی ۴ سال یک بار این قطعات نیازمند تعمیر هستند. اما این دوره زمانی اغلب عقب افتاده و نیروگاه ها هر ۵ سال یک بار توربین های خود را یک تعمیر اساسی می کنند. این فعال صنفی در صنعت برق ادامه داد: به عنوان مثال بخشی از نیروگاه های کلاس F حساسیت بالایی نسبت تعمیرات دارند. اما متاسفانه به دلیل کمبود منابع مالی این بازه تعمیرات تا ۴۵ الی ۴۶ هزار ساعت نیز به تعویض افتاده است.
به گفته نیکبخت، به طور معمول بعد از ۲ دوره تعمیرات، بسیاری از قطعات نیاز به تعویض دارند. اما چنانچه این تعویض در زمان خود انجام نشده و به دوره بعدی منتقل شود، بهره وری دستگاه ها کاهش می یابد.
عدم انجام به موقع تعمیرات اساسی حدود ۱۰ درصد از توان عملی تولید برق کاهش می دهد. برآوردهای صورت گرفته حاکی از این است که امسال ۳ هزار مگاوات از ظرفیت تولید خود را به دلیل تعویق افتادن تعمیرات از دست بدهیم
رییس هیات مدیره انجمن نیروگاه های کشور در پاسخ به این سوال که عدم انجام به موقع تعمیرات اساسی و تعویض قطعات نیروگاهی تا چه اندازه ظرفیت تولید را کاهش می دهد، گفت: عدم انجام این کار حدود ۱۰ درصد از توان عملی تولید برق کاهش می دهد. برآوردهای صورت گرفته حاکی از این است که امسال ۳ هزار مگاوات از ظرفیت تولید خود را به دلیل تعویق افتادن تعمیرات از دست بدهیم.
او ادامه داد: میانگین عمر مفید نیروگاه های گازی در جهان بین ۲۵ تا ۳۰ سال و در مورد نیروگاه های بخاری حدود ۳۰ تا ۵۰ سال است. با این وجود هم اینک از مجموع ۲۴ هزار مگاوات ظرفیت تولید نیروگاه های گازی ایران حداقل ۲۷۰۰ مگاوات عمری بیش از ۳۰ سال دارند و کاملاً فرسوده هستند. این وضعیت در نیروگاه های بخاری کشور اسفبارتر است، زیرا از مجموع ۱۵ هزار مگاوات نیروگاه بخاری کشور حداقل ۱۱ هزار و ۹۰۰ مگاوات بالای ۳۰ سال عمر دارند.
نیکبخت با اشاره به اینکه شاهد کمترین میزان سرمایهگذاری توسط بخش خصوصی در این صنعت هستیم، گفت: با توجه به اینکه احداث نیروگاه جدید یا افزایش ظرفیت نیروگاهها را در سالهای اخیر متناسب با افزایش مصرف شاهد نبودهایم، در نتیجه بار تامین برق را باید نیروگاههای قدیمی بر دوش بکشند. در صورتی این نیروگاهها قادرند در پیک بار به تامین برق پایدار شبکه بپردازند که نوسازی و تعمیرات را به درستی انجام داده باشند.
